اگر خرید اینترنتی کرده‌اید اما جنس به دستتان نرسیده است، ابتدا رسید پرداخت، شماره حساب یا کارت فروشنده، شماره تلفن، تمام مکالمات، آگهی یا صفحه فروش و پیام‌هایی را که فروشنده در آنها ارسال کالا را تأیید کرده است نگه دارید. اگر فروشنده ادعا کرده کالا را پست کرده، از او کد رهگیری مرسوله بخواهید. اگر پس از گذشت موعد تحویل، کالایی دریافت نکرده‌اید و فروشنده نیز پذیرفته که باید پول را برگرداند اما می‌گوید «پول ندارم»، علاوه بر بررسی جنبه کیفری احتمالی، مطالبه وجه نیز می‌تواند مسیر مهمی برای بازپس‌گیری پول باشد.
برای مثال، اگر شخصی ۱۶ میلیون تومان بابت خرید اینترنتی به فروشنده‌ای در بندرعباس پرداخت کرده، فروشنده ابتدا اعلام کرده کالا را پست کرده اما کد مرسوله ارائه نکرده و بعد مدعی شده مرسوله برگشت خورده است و اکنون نیز از استرداد وجه خودداری می‌کند، باید تمام این مکالمات حفظ شوند. ناقص بودن نشانی فروشنده نیز لزوماً مانع پیگیری نیست؛ شماره تماس، اطلاعات حساب بانکی و سایر مشخصات موجود می‌توانند در تحقیقات اهمیت داشته باشند.
برای مشاوره حقوقی می‌توانید با دکتر محمد امیرنجات – دکتری حقوق خصوصی با شماره ۰۹۱۲۲۸۸۸۳۶۶ تماس بگیرید.
نشانی: تهران، سعادت‌آباد، بلوار دریا، پلاک ۳۰
اگر ۱۶ میلیون تومان بابت خرید اینترنتی پرداخت کرده‌اید اما کالا تحویل نشده و فروشنده پول را نیز پس نمی‌دهد، رسید پرداخت، مکالمات، شماره حساب، شماره تلفن و اطلاعات فروشنده را حفظ کنید. ابتدا استرداد وجه را به شکل قابل اثبات مطالبه کنید. اگر شواهدی وجود دارد که فروشنده از ابتدا با فریب پول گرفته، موضوع از جهت کیفری نیز قابل بررسی است. صرف نرسیدن کالا، به‌تنهایی اثبات‌کننده کلاهبرداری نیست.
فروشنده می‌گوید کالا را پست کرده ولی کد رهگیری نمی‌دهد؛ چه کنم؟
از فروشنده بخواهید کد رهگیری و مدرک تحویل مرسوله به شرکت حمل را ارائه کند.
صرف گفتن «پست کردم» دلیل قطعی ارسال کالا نیست.
اگر فروشنده واقعاً مرسوله را تحویل پست داده باشد، معمولاً اطلاعات مربوط به ارسال و رهگیری وجود دارد.
پیام‌هایی را که در آنها از فروشنده کد مرسوله خواسته‌اید نگه دارید.
اگر ابتدا گفته:
«کالا را فرستادم»
و بعد از دو هفته گفته:
«مرسوله برگشت خورده»
از او بخواهید تصویر رسید ارسال، کد مرسوله و علت برگشت را ارائه کند.
اگر کالا برگشت خورده باشد، فروشنده باید پول را پس بدهد؟
اگر معامله منتفی شده و فروشنده دیگر کالا را تحویل نمی‌دهد، مبنای نگهداری وجه باید بررسی شود.
اگر خود فروشنده پذیرفته که باید پول را برگرداند، پیام او را حتماً حفظ کنید.
عبارتی مانند:
«الان پول ندارم که پس بدهم»
می‌تواند از این جهت مهم باشد که حسب متن کامل گفتگو، نشان دهد اصل دریافت پول و تعهد به استرداد آن مورد اختلاف نیست.
آیا می‌توانم ۱۶ میلیون تومان را مطالبه کنم؟
اگر کالا تحویل نشده و فروشنده مکلف به استرداد وجه است، مطالبه مبلغ پرداختی قابل بررسی است.
مدارک مهم عبارت‌اند از:
- رسید پرداخت ۱۶ میلیون تومان؛
- شماره حساب یا کارت فروشنده؛
- پیام مربوط به سفارش؛
- مشخصات کالا؛
- قیمت توافق‌شده؛
- وعده ارسال؛
- درخواست کد مرسوله؛
- پیام فروشنده درباره برگشت مرسوله؛
- درخواست شما برای بازپرداخت؛
- پاسخ فروشنده مبنی بر نداشتن پول.
آیا این اتفاق کلاهبرداری است؟
صرف تحویل ندادن کالا برای اثبات کلاهبرداری کافی نیست.
ممکن است فروشنده واقعاً قصد فروش داشته و بعد در اجرای قرارداد دچار مشکل شده باشد. در چنین وضعیتی ممکن است موضوع بیشتر یک اختلاف حقوقی و مطالبه وجه باشد.
اما اگر مشخص شود فروشنده:
- اصلاً کالایی نداشته؛
- درباره ارسال کالا دروغ گفته؛
- هویت جعلی داشته؛
- با آگهی ساختگی پول گرفته؛
- همین کار را با افراد متعدد انجام داده؛
- از ابتدا قصد تحویل کالا نداشته است؛
احتمال بررسی کیفری موضوع جدی‌تر می‌شود.
برای مطالعه بیشتر:
ماده قانونی کلاهبرداری اینترنتی
اگر آدرس فروشنده را کامل نداشته باشم می‌توانم شکایت کنم؟
ناقص بودن آدرس لزوماً مانع طرح موضوع نیست.
اگر این اطلاعات را دارید، همه را ارائه کنید:
- نام فروشنده
- شماره تماس
- شماره کارت
- شماره حساب
- نام صاحب حساب
- آدرس ناقص
- شهر محل فعالیت
- نام کاربری
- صفحه فروش
لازم نیست خود خریدار با روش‌های غیرقانونی نشانی کامل فرد را پیدا کند.
اگر شماره حساب فروشنده را داشته باشم چه؟
شماره حساب یا کارت از مهم‌ترین اطلاعات پرونده است.
همراه آن این موارد را نگه دارید:
- رسید انتقال؛
- تاریخ پرداخت؛
- مبلغ؛
- شماره پیگیری؛
- نام صاحب حساب.
اگر صاحب حساب شخص دیگری است، بدون مدرک او را کلاهبردار معرفی نکنید.
فقط بنویسید:
«وجه بنا بر درخواست فروشنده به حساب شماره … به نام … واریز شد.»
اگر فروشنده در شهر دیگری باشد می‌توان شکایت کرد؟
اینکه فروشنده در بندرعباس و خریدار در شهر دیگری باشد، به‌خودی‌خود مانع پیگیری نیست.
تعیین مرجع صالح به ماهیت دعوا، نحوه وقوع موضوع و مقررات صلاحیت بستگی دارد و بهتر است نشانی را حدس نزنید.
تمام اطلاعاتی را که واقعاً دارید ارائه کنید.
آیا باید به پلیس فتا گزارش بدهم؟
اگر خرید و ارتباط از طریق فضای اینترنت انجام شده و احتمال رفتار مجرمانه وجود دارد، گزارش موضوع به پلیس فتا قابل بررسی است.
برای راهنمای مسیر ارتباط:
را مطالعه کنید.
برای اطلاعات رسمی نیز:
در دسترس است.
اگر خرید از آنلاین شاپ بوده چه؟
اگر فروشنده به شکل پیج یا فروشگاه اینترنتی فعالیت می‌کند، علاوه بر مدارک پرداخت، صفحه فروشگاه و تبلیغات محصول را ذخیره کنید.
راهنمای کامل:
را ببینید.
اگر فروشنده یک کسب و کار اینترنتی باشد چه؟
در این صورت مقررات تجارت الکترونیکی و حقوق مصرف‌کننده نیز حسب شرایط می‌توانند اهمیت داشته باشند.
برای مسیرهای مختلف شکایت:
را مطالعه کنید.
اگر ۱۶ میلیون را کارت به کارت کرده باشم چه؟
رسید را حذف نکنید.
برای پرونده‌های کارت‌به‌کارت، راهنمای:
کلاهبرداری اینترنتی کارت به کارت
می‌تواند مفید باشد.
آیا بهتر است برای فروشنده اظهارنامه بفرستم؟
اگر فروشنده مشخص است و موضوع به استرداد وجه رسیده، ارسال اظهارنامه رسمی می‌تواند قابل بررسی باشد.
در اظهارنامه می‌توانید بدون تهدید یا توهین بنویسید:
اینجانب مبلغ ۱۶ میلیون تومان بابت خرید کالای … به شما پرداخت کرده‌ام. با وجود اعلام ارسال، کد رهگیری ارائه نشده و متعاقباً اعلام کرده‌اید مرسوله برگشت خورده است. با توجه به عدم تحویل کالا، درخواست می‌شود مبلغ پرداختی در مهلت مقرر مسترد شود؛ در غیر این صورت حق پیگیری قانونی برای اینجانب محفوظ است.
اظهارنامه می‌تواند مطالبه رسمی شما را مستند کند.
اگر فروشنده بگوید «پول ندارم» چه؟
نداشتن پول اصل تعهد احتمالی به استرداد وجه را از بین نمی‌برد.
اگر در پیام نوشته:
«پولت را باید بدهم ولی الان ندارم»
آن پیام را نگه دارید.
این نوع پیام ممکن است در کنار رسید پرداخت و سایر مکالمات برای اثبات ادعای شما اهمیت داشته باشد.
آیا می‌توانم هم شکایت کنم هم پولم را مطالبه کنم؟
بسته به ماهیت پرونده، باید میان تعقیب کیفری و مطالبه حقوقی وجه تفکیک شود.
اگر فریب کیفری قابل اثبات باشد، مسیر کیفری قابل بررسی است.
اگر مسئله اصلی این است که فروشنده پولی را که باید برگرداند نمی‌پردازد، مطالبه وجه نیز مسیر مهمی است.
متن شکایت برای این پرونده چگونه باشد؟
نمونه عمومی:
ریاست محترم مرجع قضایی
با سلام و احترام
اینجانب در تاریخ ………. از طریق فضای مجازی از شخصی ساکن/فعال در بندرعباس اقدام به خرید کالای ………. به مبلغ ۱۶ میلیون تومان کردم و مبلغ مذکور را به حساب معرفی‌شده از سوی وی واریز نمودم.
فروشنده پس از دریافت وجه اعلام کرد کالا را ارسال کرده است. با وجود درخواست مکرر اینجانب، کد رهگیری مرسوله ارائه نشد. پس از گذشت حدود دو هفته، نامبرده اعلام کرد مرسوله برگشت خورده است.
متعاقباً از وی درخواست استرداد مبلغ پرداختی کردم، اما نامبرده اعلام کرده در حال حاضر وجهی برای بازپرداخت ندارد و پاسخگویی مؤثری نیز انجام نمی‌دهد.
رسید پرداخت، مکالمات، شماره حساب، شماره تماس، اطلاعات موجود از نشانی فروشنده و سایر مستندات پیوست است.
تقاضای بررسی موضوع و در صورت احراز وصف کیفری، انجام تحقیقات لازم، شناسایی کامل طرف مقابل و رسیدگی قانونی را دارم.
برای نمونه‌های بیشتر:
را ببینید.
قانون تجارت الکترونیکی درباره عدم ارسال کالا چه می‌گوید؟
قانون تجارت الکترونیکی برای فروشندگان اینترنتی تکالیفی در نظر گرفته است.
برای نمونه، مواد ۳۳ و ۳۴ فروشنده را مکلف می‌کنند اطلاعات مؤثر در تصمیم مصرف‌کننده و اطلاعات لازم درباره فروشنده، شرایط معامله، ضمانت و پشتیبانی را در اختیار خریدار قرار دهد.
همچنین ماده ۳۹ درباره حالتی که تأمین‌کننده به دلیل نبود کالا یا عدم امکان ارائه خدمت نتواند تعهد خود را انجام دهد، مقرراتی درباره استرداد وجه دارد.
برای متن قانون می‌توانید به:
مراجعه کنید.
آیا فروشنده می‌تواند بگوید چون پول ندارم بعداً می‌دهم؟
ممکن است طرفین درباره مهلت جدید توافق کنند، اما شما مجبور نیستید بدون توافق روشن، وعده‌های نامحدود را بپذیرید.
اگر قصد دادن فرصت دارید، بهتر است:
- مبلغ بدهی؛
- تاریخ پرداخت؛
- نحوه پرداخت
را مکتوب کنید.
اگر فروشنده پیشنهاد پرداخت قسطی بدهد چه؟
این موضوع به تصمیم شما بستگی دارد.
اگر می‌پذیرید، بهتر است توافق جدید مکتوب باشد و مبلغ و تاریخ هر قسط مشخص شود.
عبارت‌های مبهمی مثل «هر وقت داشتم می‌دهم» می‌توانند بعداً اختلاف ایجاد کنند.
آیا می‌توانم خسارت تأخیر هم بخواهم؟
در مطالبه دیون پولی، خسارت تأخیر تأدیه تحت شرایط قانونی مشخص قابل بررسی است.
وجود شرایط ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی، زمان مطالبه و سایر شرایط باید در پرونده بررسی شوند.
به همین دلیل مطالبه رسمی وجه می‌تواند اهمیت داشته باشد.
آیا اسکرین‌شات پیام‌ها مدرک است؟
اسکرین‌شات می‌تواند بخشی از مجموعه مدارک باشد.
اما بهتر است:
- اصل چت را حذف نکنید؛
- شماره طرف مشخص باشد؛
- تاریخ پیام‌ها مشخص باشد؛
- پیام‌ها را ویرایش نکنید.
اگر فروشنده پیام‌ها را پاک کند چه؟
مدارکی که قبلاً ذخیره کرده‌اید را حفظ کنید.
همچنین رسید بانکی و شماره تماس مستقل از پیام‌های فروشنده باقی می‌مانند.
آیا آدرس ناقص مشکل بزرگی است؟
نه لزوماً.
اگر شماره تماس و اطلاعات بانکی دارید، آنها را در اختیار مرجع رسیدگی قرار دهید.
نشانی ناقص را نیز همان‌گونه که دریافت کرده‌اید ارائه کنید.
آیا باید خودم آدرس کامل فروشنده را پیدا کنم؟
خیر.
از خرید اطلاعات شخصی افراد یا استفاده از روش‌های غیرقانونی برای پیدا کردن نشانی خودداری کنید.
اطلاعات موجود را ارائه دهید و شناسایی قانونی را به مرجع رسیدگی بسپارید.
اگر فروشنده در بندرعباس باشد باید آنجا بروم؟
صرف سکونت فروشنده در بندرعباس به این معنا نیست که حتماً باید شخصاً به بندرعباس بروید.
صلاحیت مرجع رسیدگی به نوع اقدام و شرایط پرونده بستگی دارد.
چه کارهایی را انجام ندهم؟
- فروشنده را تهدید نکنید.
- توهین نکنید.
- اطلاعات شخصی او را در شبکه‌های اجتماعی منتشر نکنید.
- پیام‌ها را حذف نکنید.
- برای پس گرفتن پول، وجه دیگری پرداخت نکنید.
- بدون مدرک صاحب حساب را کلاهبردار معرفی نکنید.
سوالات متداول
خرید اینترنتی کردم جنس نرسیده؛ چه کنم؟
مدارک را ذخیره کنید، کد رهگیری بخواهید و اگر کالا تحویل نمی‌شود استرداد وجه را به‌صورت قابل اثبات مطالبه کنید.
فروشنده می‌گوید کالا برگشت خورده؛ چه کنم؟
مدرک ارسال و کد رهگیری را بخواهید. اگر معامله دیگر اجرا نمی‌شود، تکلیف استرداد وجه را روشن کنید.
فروشنده می‌گوید پول ندارم؛ چه کنم؟
پیام را حفظ کنید و مطالبه رسمی وجه را بررسی کنید. نداشتن پول لزوماً تعهد به بازپرداخت را از بین نمی‌برد.
فقط شماره حساب و تلفن دارم؛ می‌توانم شکایت کنم؟
اطلاعات موجود را ارائه کنید. ناقص بودن نشانی لزوماً مانع پیگیری نیست.
آیا حتماً کلاهبرداری شده؟
خیر. برای اثبات کلاهبرداری باید نحوه فریب بررسی شود. ممکن است موضوع صرفاً مطالبه وجه یا اختلاف قراردادی باشد.
آیا ۱۶ میلیون تومان قابل مطالبه است؟
اگر کالا تحویل نشده و فروشنده موظف به استرداد وجه باشد، مطالبه مبلغ قابل بررسی است.
آیا باید پلیس فتا بروم؟
اگر موضوع اینترنتی است و شواهد جرم وجود دارد، گزارش به پلیس فتا قابل بررسی است.
اگر پول را کارت به کارت کرده باشم چه؟
رسید، شماره کارت مقصد و شماره پیگیری را حفظ کنید.
جمع‌بندی
اگر خرید اینترنتی انجام داده‌اید، ۱۶ میلیون تومان پرداخت کرده‌اید اما کالا بعد از دو هفته نرسیده است و فروشنده ابتدا گفته «ارسال کردم»، بعد گفته «مرسوله برگشت خورده» و اکنون نیز می‌گوید «پول ندارم»، مهم‌ترین کار حفظ مدارک و مطالبه رسمی وجه است.
رسید بانکی، شماره حساب، شماره تماس، آدرس ناقص، تمام مکالمات و خصوصاً پیام فروشنده درباره برگشت مرسوله و نداشتن پول را نگه دارید.
در عین حال، صرف نرسیدن کالا را خودکار «کلاهبرداری» ندانید. اگر مشخص شود فروشنده از ابتدا با فریب پول گرفته، مسیر کیفری اهمیت پیدا می‌کند؛ در غیر این صورت مطالبه وجه و حقوق ناشی از معامله می‌تواند مسیر اصلی باشد.
برای پرونده‌های مشابه، مقاله شکایت از آنلاین شاپ کلاهبردار و راهنمای شکایت از کسب و کار اینترنتی را نیز در hoghooghdaan.com مطالعه کنید.
برای مشاوره حقوقی می‌توانید با دکتر محمد امیرنجات – دکتری حقوق خصوصی با شماره ۰۹۱۲۲۸۸۸۳۶۶ تماس بگیرید.
نشانی: تهران، سعادت‌آباد، بلوار دریا، پلاک ۳۰
منابع معتبر
توضیح متای پیشنهادی:
خرید اینترنتی کردم جنس نرسیده؛ چه کنم؟ روش شکایت از فروشنده، مطالبه پول، مدارک لازم، کد رهگیری، پلیس فتا و پیگیری قانونی خرید اینترنتی.
