اگر در یک فروشگاه اینترنتی، اینستاگرام، تلگرام، سایت آگهی، درگاه پرداخت جعلی یا معامله آنلاین از شما کلاهبرداری شده است، قبل از پاک کردن پیامها یا قطع ارتباط با طرف مقابل، تمام مدارک مربوط به پرداخت و مکالمات را حفظ کنید. رسید بانکی، شماره کارت یا حساب مقصد، شماره تلفن، آدرس سایت، شناسه شبکه اجتماعی و اسکرینشات گفتگوها میتوانند در پیگیری پرونده اهمیت داشته باشند.
برای شکایت از کلاهبرداری اینترنتی ابتدا باید مشخص شود پول از چه طریقی منتقل شده، طرف مقابل چگونه شما را فریب داده و چه اطلاعاتی از او در اختیار دارید. ناشناس بودن شخص یا در اختیار داشتن فقط شماره کارت نیز لزوماً به این معنا نیست که امکان پیگیری وجود ندارد.
در ادامه مراحل شکایت از کلاهبرداری اینترنتی، مدارک مورد نیاز، نحوه حفظ ادله دیجیتال، پیگیری کلاهبرداریهای اینستاگرامی و تلگرامی، فروشگاههای جعلی، معاملات رمزارزی و اقداماتی که پس از انتقال پول باید انجام دهید را مرحلهبهمرحله بررسی میکنیم.
اگر همین الان اینترنتی کلاهبرداری شدهایم چه کنیم؟
ساعات و روزهای ابتدایی بعد از وقوع کلاهبرداری اهمیت زیادی دارند. اولین کار این نیست که پیامهای شخص مقابل را پاک کنید یا صرفاً او را در شبکه اجتماعی مسدود کنید.
ابتدا مدارک را حفظ کنید.
از مکالمات، پروفایل، آگهی، شماره تلفن، شماره کارت، شماره حساب، رسید پرداخت، آدرس سایت و هر اطلاعات دیگری که از شخص مقابل دارید نسخهای نگهداری کنید.
اگر کلاهبرداری از طریق یک صفحه اینستاگرامی یا کانال تلگرامی انجام شده است، بهتر است علاوه بر اسکرینشات، نام کاربری، لینک صفحه و سایر اطلاعات قابل مشاهده را نیز ثبت کنید؛ زیرا ممکن است بعداً صفحه حذف شود یا نام کاربری تغییر کند.
در مواردی که برداشت بانکی یا انتقال وجه مشکوک بهتازگی اتفاق افتاده، موضوع را بدون تأخیر با بانک مربوط و مراجع ذیصلاح در میان بگذارید.
برای دریافت راهنمایی در زمینه جرایم سایبری نیز مرکز پاسخگویی پلیس فتا با شماره ۰۹۶۳۸۰ معرفی شده است.
کلاهبرداری اینترنتی چیست؟
هر فریب اینترنتی الزاماً از نظر حقوقی دقیقاً تحت یک عنوان واحد قرار نمیگیرد. نحوه وقوع رفتار اهمیت زیادی دارد.
ممکن است شخصی با ایجاد یک فروشگاه جعلی از کاربران پول دریافت کند و کالایی تحویل ندهد. در پروندهای دیگر ممکن است لینک درگاه پرداخت جعلی برای قربانی ارسال شود و اطلاعات بانکی او مورد سوءاستفاده قرار گیرد.
گاهی نیز فرد با وعده سرمایهگذاری، سود تضمینی، خرید ارز دیجیتال، فروش کالا یا ارائه خدمات، دیگری را به انتقال وجه ترغیب میکند.
بنابراین برای تعیین عنوان قانونی پرونده باید نحوه فریب، شیوه انتقال پول و سایر جزئیات بررسی شود.
ثبت و پیگیری شکایت از کلاهبرداری اینترنتی
پس از جمعآوری مدارک، باید موضوع از مسیر قانونی مناسب پیگیری شود. اگر درباره نحوه ثبت گزارش و مراحل مراجعه به پلیس فتا اطلاعات بیشتری میخواهید، راهنمای
ثبت شکایت آنلاین به پلیس فتا
را نیز مطالعه کنید. در آن صفحه مراحل اولیه پیگیری، روشهای ارتباط با پلیس فتا و نکات مربوط به ثبت گزارش توضیح داده شده است.
مبنای قانونی کلاهبرداری مرتبط با رایانه
یکی از مقررات مهم در این زمینه ماده ۷۴۱ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی است که از ماده ۱۳ قانون جرایم رایانهای گرفته شده است. مطابق این مقرره، تحصیل وجه، مال، منفعت، خدمات یا امتیاز مالی از طریق برخی اقدامات غیرمجاز روی دادهها یا سامانههای رایانهای و مخابراتی میتواند موجب مسئولیت کیفری شود و قانون، رد مال به صاحب آن را نیز پیشبینی کرده است.
برای مشاهده متن قانون میتوانید به
متن مقررات جرایم رایانهای و ماده ۷۴۱ قانون مجازات اسلامی
مراجعه کنید.
نکته حقوقی: صرف وقوع یک اختلاف در خرید یا معامله اینترنتی به این معنا نیست که الزاماً کلاهبرداری رایانهای محقق شده است. عنوان قانونی پرونده باید با توجه به شیوه فریب، نحوه انتقال مال، رفتار انجامشده در سامانه و سایر مدارک پرونده تعیین شود.
در قانون ایران برای برخی رفتارهایی که با استفاده غیرمجاز از سامانههای رایانهای یا مخابراتی و دستکاری داده یا سامانه منجر به تحصیل مال یا منفعت مالی میشوند، مقررات ویژهای تحت عنوان کلاهبرداری مرتبط با رایانه پیشبینی شده است.
ماده ۷۴۱ قانون مجازات اسلامی درباره کلاهبرداری رایانهای
یکی از مقررات مهم در این زمینه ماده ۷۴۱ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی است که متن آن برگرفته از ماده ۱۳ قانون جرایم رایانهای است.
بر اساس این ماده، اگر شخصی بهطور غیرمجاز و از طریق اقداماتی مانند وارد کردن، تغییر، محو یا ایجاد دادهها یا مختل کردن سامانه، برای خود یا دیگری وجه، مال، منفعت، خدمات یا امتیاز مالی تحصیل کند، علاوه بر رد مال ممکن است با مجازات کیفری نیز مواجه شود.
مجازات حبس مقرر در این ماده یک تا پنج سال است و میزان جزای نقدی آن در دورههای مختلف قانونی تعدیل شده است.
با این حال، نباید هر اختلاف ناشی از خرید اینترنتی را بدون بررسی جزئیات، کلاهبرداری رایانهای تلقی کرد. تشخیص عنوان قانونی مناسب به شیوه وقوع ماجرا و مدارک پرونده بستگی دارد.
مراحل شکایت از کلاهبرداری اینترنتی
برای شکایت از کلاهبرداری اینترنتی بهتر است مراحل را منظم انجام دهید.
۱. حفظ تمام مدارک
اولین مرحله جمعآوری و حفظ مدارک است.
پیامهای واتساپ، تلگرام و اینستاگرام، رسیدهای بانکی، پیامکها، ایمیلها، آگهی اینترنتی، اطلاعات سایت و مشخصات حساب مقصد را نگهداری کنید.
۲. تهیه شرح زمانی ماجرا
برای خودتان یک جدول زمانی ساده بنویسید.
مثلاً:
چه روزی با شخص آشنا شدید؟
چه چیزی به شما وعده داده شد؟
چه مبلغی پرداخت کردید؟
پول به چه حسابی منتقل شد؟
بعد از پرداخت چه اتفاقی افتاد؟
طرف مقابل چه زمانی پاسخگویی را متوقف کرد؟
این کار هنگام تنظیم شکواییه و توضیح موضوع به مرجع رسیدگی بسیار کمککننده است.
۳. ثبت و پیگیری شکایت
بسته به نوع پرونده، شکایت باید از مسیر قانونی مربوط پیگیری شود. پلیس فتا در بررسی تخصصی جرایم فضای مجازی نقش دارد و پروندههای کیفری نیز تحت نظر مراجع قضایی رسیدگی میشوند.
اگر میخواهید درباره روشهای ارتباط و پیگیری از پلیس فتا اطلاعات بیشتری داشته باشید، مطلب مربوط به ثبت شکایت آنلاین به پلیس فتا در سایت حقوقدان را نیز مطالعه کنید.
۴. ارائه مستندات
صرف گفتن اینکه «از من کلاهبرداری شده» کافی نیست. هرچه ارتباط میان پرداخت وجه و رفتار طرف مقابل روشنتر باشد، بررسی پرونده نیز دقیقتر خواهد بود.
مدارک لازم برای شکایت از کلاهبرداری اینترنتی
نوع مدارک در هر پرونده متفاوت است، اما معمولاً موارد زیر اهمیت دارند:
- رسید انتقال وجه یا پرداخت اینترنتی
- شماره کارت، شماره حساب یا شماره شبای مقصد
- تاریخ و ساعت تراکنش
- پیامهای ردوبدلشده
- اسکرینشات صفحه یا آگهی
- شماره تلفن طرف مقابل
- نام کاربری و لینک شبکه اجتماعی
- آدرس وبسایت
- ایمیلهای مرتبط
- قرارداد یا توافق احتمالی
- اطلاعات مربوط به کالا یا خدمات خریداریشده
- مدارک مرتبط با تراکنش رمزارزی در پروندههای ارز دیجیتال
بهتر است فایلهای اصلی را نگه دارید و فقط به نسخه چاپی یا اسکرینشات محدود نشوید.
اگر فقط شماره کارت کلاهبردار را داشته باشیم چه؟
این وضعیت بسیار رایج است.
گاهی مالباخته فقط شماره کارتی را دارد که پول به آن واریز شده و هیچ نام، نشانی یا اطلاعات دیگری از شخص مقابل ندارد.
وجود شماره کارت میتواند یکی از سرنخهای مهم پرونده باشد، اما باید توجه داشت که صاحب کارت الزاماً همان شخصی نیست که مستقیماً با قربانی گفتگو کرده است.
در برخی جرایم اینترنتی از حساب یا کارت اشخاص ثالث استفاده میشود. بنابراین نباید صرفاً بر اساس شماره کارت درباره هویت مرتکب نتیجهگیری قطعی کرد.
شماره کارت، رسید پرداخت، زمان تراکنش و مکالمات مرتبط را همراه یکدیگر نگهداری کنید.
اگر کلاهبردار را نشناسیم میتوان شکایت کرد؟
ناشناس بودن طرف مقابل لزوماً مانع طرح موضوع نیست.
بسیاری از پروندههای فضای مجازی در ابتدا با هویت نامعلوم مرتکب شروع میشوند.
ممکن است اطلاعاتی مانند شماره تلفن، شماره حساب، آدرس کیف پول، IP، حساب کاربری، آدرس سایت یا سایر دادههای مرتبط در جریان تحقیقات مورد بررسی قرار گیرند.
بنابراین اگر نام و نام خانوادگی واقعی شخص را نمیدانید، مدارکی را که در اختیار دارید حفظ کنید و در شرح شکایت نیز از حدس زدن هویت شخص خودداری کنید.
شکایت از کلاهبرداری اینستاگرامی
کلاهبرداری در اینستاگرام ممکن است به شکل فروشگاه جعلی، فروش کالای غیرواقعی، دریافت بیعانه، سرمایهگذاری جعلی، صفحات مشابه برندها یا جعل هویت انجام شود.
اگر از یک پیج اینستاگرامی متضرر شدهاید، قبل از حذف شدن صفحه این اطلاعات را ذخیره کنید:
- Username صفحه
- لینک پروفایل
- اسکرینشات صفحه
- پست یا استوری مرتبط با معامله
- مکالمات Direct
- شماره کارت یا حساب مقصد
- رسید پرداخت
- شماره تلفن احتمالی
- تاریخ معامله
صرف حذف شدن پیج به این معنی نیست که دیگر هیچ امکانی برای پیگیری وجود ندارد؛ بنابراین مدارک موجود را حفظ کنید.
شکایت از کلاهبرداری تلگرامی
در تلگرام نیز کلاهبرداری میتواند از طریق کانال فروش، حساب جعلی، سرمایهگذاری، خرید و فروش رمزارز یا ارائه خدمات غیرواقعی انجام شود.
در این موارد Username، شماره تلفن در صورت مشاهده، لینک کانال یا گروه، پیامها و رسیدهای پرداخت را ذخیره کنید.
اگر طرف مقابل پیامها را حذف کرده است، هر مدرکی را که قبلاً ذخیره کردهاید نگهداری کنید.
شکایت از فروشگاه اینترنتی جعلی
پرداخت پول و تحویل نگرفتن کالا همیشه بهتنهایی برای تعیین عنوان کیفری کافی نیست.
گاهی موضوع یک اختلاف قراردادی یا حقوقی است و گاهی رفتار فروشنده میتواند نشانههای فریب و جرم داشته باشد.
برای مثال، وجود فروشگاه کاملاً جعلی، استفاده از مشخصات غیرواقعی، دریافت پول از افراد متعدد و قطع کامل ارتباط میتواند در بررسی ماهیت پرونده اهمیت داشته باشد.
در چنین مواردی آدرس دقیق سایت، رسید پرداخت، اطلاعات درگاه، شماره سفارش، پیامهای پشتیبانی و شرایط اعلامشده هنگام خرید را نگهداری کنید.
شکایت از کلاهبرداری در دیوار و سایتهای آگهی
یکی دیگر از پروندههای رایج، دریافت بیعانه برای کالایی است که اساساً وجود ندارد.
ممکن است شخص آگهی خودرو، تلفن همراه، ملک، لوازم خانگی یا کالای دیگری منتشر کند و از قربانی بخواهد برای «رزرو» کالا مبلغی واریز کند.
اگر پس از پرداخت متوجه کلاهبرداری شدید، لینک یا تصویر آگهی، مشخصات حساب کاربری، شماره تلفن، پیامها و رسید واریز را حفظ کنید.
برای اطلاعات تخصصیتر میتوانید صفحه وکیل برای شکایت از دیوار در سایت حقوقدان را نیز مطالعه کنید.
شکایت از کلاهبرداری ارز دیجیتال و تتر
پروندههای رمزارزی ویژگی متفاوتی دارند؛ زیرا علاوه بر مدارک معمول ممکن است اطلاعات بلاکچین نیز وجود داشته باشد.
اگر تتر، بیتکوین یا رمزارز دیگری منتقل کردهاید، این اطلاعات را ذخیره کنید:
- نام رمزارز
- مقدار انتقال
- شبکه انتقال
- آدرس کیف پول مبدا
- آدرس کیف پول مقصد
- TXID یا هش تراکنش
- نام صرافی مورد استفاده
- رسید خرید رمزارز
- مکالمات با طرف مقابل
تراکنش بسیاری از شبکههای عمومی بلاکچین قابل مشاهده است، اما مشاهده مسیر انتقال به معنی شناسایی قطعی صاحب یک کیف پول یا تضمین بازگشت وجه نیست.
اگر موضوع پرونده شما رمزارزی است، مطالب مربوط به وکیل ارز دیجیتال در سایت حقوقدان میتواند اطلاعات تکمیلی در اختیارتان قرار دهد.
اگر پول به حساب شخص دیگری واریز شده باشد چه؟
این موضوع در پروندههای کلاهبرداری اینترنتی بسیار مهم است.
ممکن است شخصی که با شما گفتگو کرده، شماره کارت فرد دیگری را برای دریافت وجه معرفی کرده باشد.
گاهی نیز از حسابهای اجارهای یا حساب اشخاص ثالث استفاده میشود.
بنابراین صاحب حساب مقصد و شخصی که مرتکب رفتار متقلبانه شده الزاماً یک نفر نیستند.
در شکایت، آنچه واقعاً اتفاق افتاده را توضیح دهید و از نسبت دادن قطعی جرم به اشخاصی که نقش آنها هنوز مشخص نشده خودداری کنید.
آیا اسکرینشات برای اثبات کلاهبرداری کافی است؟
اسکرینشات میتواند یکی از مدارک پرونده باشد، اما بهتر است تمام پرونده را بر یک تصویر متکی نکنید.
رسید بانکی، اطلاعات حساب مقصد، پیامها، فایلهای اصلی، اطلاعات حساب کاربری و سایر شواهد در کنار یکدیگر تصویر کاملتری از اتفاق ارائه میکنند.
همچنین از ویرایش یا دستکاری اسکرینشاتها خودداری کنید.
اگر پیام یا فایل اصلی هنوز روی دستگاه شما وجود دارد، آن را حذف نکنید.
نمونه متن شکایت از کلاهبرداری اینترنتی
متن شکواییه باید متناسب با اتفاق واقعی نوشته شود و استفاده از یک متن ثابت برای تمام پروندهها مناسب نیست.
با این حال ساختار اولیه میتواند به شکل زیر باشد:
موضوع: شکایت بابت کلاهبرداری اینترنتی
ریاست محترم مرجع قضایی
با سلام
اینجانب … در تاریخ … از طریق … با شخص/حساب کاربری … آشنا شدم. نامبرده با اعلام/وعده … از اینجانب درخواست پرداخت مبلغ … کرد.
در تاریخ … مبلغ مذکور از طریق … به شماره کارت/حساب … منتقل شد. پس از پرداخت، طرف مقابل … و با وجود پیگیریهای انجامشده، موضوع مورد توافق انجام نشد.
مدارک مربوط شامل رسید پرداخت، پیامهای ردوبدلشده، مشخصات حساب مقصد و سایر مستندات موجود به پیوست ارائه میشود.
با توجه به شرح فوق، تقاضای بررسی موضوع، شناسایی شخص یا اشخاص دخیل، رسیدگی قانونی و اتخاذ تصمیم مقتضی را دارم.
نام و نام خانوادگی
تاریخ
امضا
این نمونه صرفاً یک قالب عمومی است و عنوان شکایت و متن نهایی باید بر اساس شرایط واقعی هر پرونده تنظیم شود.
آیا میتوان پول کلاهبرداری اینترنتی را پس گرفت؟
پاسخ قطعی برای تمام پروندهها وجود ندارد.
امکان استرداد مال به عواملی مانند شناسایی مرتکب، مسیر انتقال وجه، وضعیت دارایی، مدارک موجود و نتیجه رسیدگی بستگی دارد.
قانون در مواردی مانند کلاهبرداری مرتبط با رایانه، علاوه بر مجازات، موضوع رد مال به صاحب آن را نیز پیشبینی کرده است.
اما وجود چنین حکمی در قانون به معنی تضمین بازگشت وجه در هر پرونده نیست.
به همین دلیل بهتر است به تبلیغاتی مانند «تضمین صددرصد بازگشت پول» اعتماد نکنید.
شکایت از کلاهبرداری اینترنتی چقدر طول میکشد؟
مدت رسیدگی عدد ثابتی ندارد.
شناسایی متهم، تعداد حسابهای بانکی، تعدد شاکیان، نیاز به تحقیقات فنی، استعلامها، محل اقامت اشخاص و حجم پروندههای مرجع رسیدگی میتواند بر زمان پرونده تأثیر بگذارد.
بنابراین تعیین یک زمان ثابت مانند «یک ماه» یا «سه ماه» برای همه پروندهها قابل اتکا نیست.
هزینه شکایت از کلاهبرداری اینترنتی چقدر است؟
هزینه پرونده نیز به شرایط آن بستگی دارد.
هزینههای قانونی ثبت و پیگیری، استفاده یا عدم استفاده از وکیل، پیچیدگی پرونده و خدمات حقوقی مورد نیاز میتواند متفاوت باشد.
به همین دلیل جدولهای اینترنتی که برای تمام پروندههای کلاهبرداری یک مبلغ ثابت تعیین میکنند، لزوماً قابل اتکا نیستند.
اگر قصد استفاده از وکیل دارید، درباره حقالوکاله و حدود خدمات قبل از انعقاد قرارداد بهصورت شفاف توافق کنید.
نقش پلیس فتا در پرونده کلاهبرداری اینترنتی چیست؟
پلیس فتا واحد تخصصی نیروی انتظامی در حوزه جرایم فضای مجازی است و در پروندههای سایبری میتواند در چارچوب قانونی و دستورات قضایی اقدامات تخصصی لازم را انجام دهد.
برای دریافت راهنمایی و گزارش موارد سایبری، شماره ۰۹۶۳۸۰ بهعنوان مرکز پاسخگویی پلیس فتا معرفی شده است.
با این حال تماس تلفنی بهتنهایی جایگزین ثبت و پیگیری قانونی شکایت در مواردی که نیاز به تشکیل پرونده وجود دارد نیست.
آیا برای شکایت از کلاهبرداری اینترنتی وکیل لازم است؟
داشتن وکیل در همه پروندهها الزامی نیست.
با این حال در پروندههایی که مبلغ قابل توجه است، چند شخص یا حساب بانکی درگیر هستند، موضوع به رمزارز مربوط است، متهم ناشناس است یا پرونده از نظر حقوقی و فنی پیچیدگی دارد، مشورت با وکیل میتواند به انتخاب مسیر مناسب و تنظیم دقیقتر مستندات کمک کند.
وکیل نیز نمیتواند نتیجه پرونده یا بازگشت وجه را تضمین کند.
اگر به خدمات حقوقی در این زمینه نیاز دارید، میتوانید صفحه وکیل متخصص جرایم رایانهای در سایت حقوقدان را مطالعه کنید.
اشتباهاتی که بعد از کلاهبرداری اینترنتی نباید انجام دهید
یکی از اشتباهات رایج پاک کردن مکالمات پس از عصبانیت است.
اشتباه دیگر تهدید شدید طرف مقابل یا انتشار اطلاعات شخصی او در شبکههای اجتماعی است. بهتر است بهجای اقداماتی که ممکن است خودشان مشکلات جدیدی ایجاد کنند، مدارک را حفظ و موضوع را از مسیر قانونی پیگیری کنید.
همچنین برای «برگرداندن پول» دوباره به همان شخص یا اشخاص ناشناس پول پرداخت نکنید.
گاهی پس از یک کلاهبرداری، شخص دیگری با ادعای بازیابی وجه یا هک حساب کلاهبردار از قربانی درخواست پول میکند. چنین ادعاهایی میتواند زمینه یک کلاهبرداری دیگر باشد.
سوالات متداول درباره شکایت از کلاهبرداری اینترنتی
آیا با داشتن شماره کارت میتوان از کلاهبردار شکایت کرد؟
شماره کارت و رسید پرداخت میتوانند از مدارک مهم پرونده باشند. با این حال صاحب کارت الزاماً همان شخصی نیست که مستقیماً مرتکب رفتار متقلبانه شده و نقش افراد باید در جریان رسیدگی مشخص شود.
اگر کلاهبردار شماره تلفنش را خاموش کند چه؟
خاموش شدن شماره تلفن یا مسدود کردن قربانی لزوماً امکان پیگیری را از بین نمیبرد. تمام اطلاعاتی را که از شماره، حساب بانکی، حساب کاربری و مکالمات دارید حفظ کنید.
اگر پیج اینستاگرام حذف شده باشد چه؟
اگر قبلاً اسکرینشات، لینک، Username، شماره تلفن یا اطلاعات پرداخت را ذخیره کردهاید، آنها را نگهداری کنید. حذف صفحه بهتنهایی به معنی غیرممکن شدن بررسی پرونده نیست.
برای کلاهبرداری تتر چه مدرکی لازم است؟
علاوه بر مکالمات و مدارک پرداخت، آدرس کیف پول، TXID، نوع شبکه، مقدار رمزارز و اطلاعات صرافی مورد استفاده را ذخیره کنید.
آیا بدون وکیل میتوان شکایت کرد؟
بله. داشتن وکیل برای طرح همه شکایتهای کلاهبرداری اینترنتی الزامی نیست. استفاده از وکیل بیشتر به پیچیدگی پرونده و نیاز شخص به خدمات حقوقی بستگی دارد.
آیا پلیس فتا پول را برمیگرداند؟
پلیس فتا مرجع تخصصی بررسی جرایم سایبری است. استرداد مال موضوعی است که به نتیجه تحقیقات و رسیدگی قانونی پرونده بستگی دارد و نمیتوان بازگشت پول را در همه پروندهها تضمین کرد.
اگر مبلغ کلاهبرداری کم باشد باز هم میتوان پیگیری کرد؟
صرف کم بودن مبلغ به این معنا نیست که رفتار انجامشده قابل پیگیری نیست. با این حال مسیر مناسب باید با توجه به ماهیت اتفاق و شرایط پرونده تعیین شود.
جمعبندی
برای شکایت از کلاهبرداری اینترنتی مهمترین اقدام اولیه، حفظ مدارک است. رسید بانکی، شماره حساب یا کارت مقصد، پیامها، اطلاعات شبکه اجتماعی، آدرس سایت و سایر مستندات را قبل از حذف یا تغییر نگهداری کنید.
اگر کلاهبردار ناشناس است یا فقط شماره کارت او را دارید نیز از حدس زدن هویت مرتکب خودداری کنید و همان اطلاعات واقعی موجود را ارائه دهید.
در پروندههای اینستاگرامی، تلگرامی و فروشگاههای جعلی، اطلاعات حساب کاربری و مکالمات اهمیت زیادی دارند. در پروندههای ارز دیجیتال نیز آدرس کیف پول و TXID را در کنار سایر مدارک ذخیره کنید.
در نهایت، عنوان حقوقی و مسیر رسیدگی هر پرونده به شیوه وقوع اتفاق و مدارک آن بستگی دارد. مطالب این صفحه برای اطلاعرسانی عمومی است و جایگزین بررسی اختصاصی پرونده توسط متخصص حقوقی نیست.